Chọn máy bơm chìm giếng khoan đúng ngay từ đầu giúp anh chị có nước đủ dùng, tiết kiệm điện và tránh cảnh bơm cháy motor chỉ sau vài tháng. Thực tế, rất nhiều trường hợp mua bơm “to cho chắc” hoặc chọn theo công suất ngựa mà bỏ qua độ sâu giếng, mực nước và quãng đường đẩy, dẫn đến bơm yếu, chạy khô hoặc tốn điện. Bài viết này hướng dẫn từng bước cách chọn bơm chìm giếng khoan theo độ sâu giếng, kèm ví dụ tính toán cụ thể.
Vì sao phải chọn máy bơm chìm giếng khoan theo độ sâu giếng?
Bơm chìm giếng khoan (còn gọi là bơm hỏa tiễn) được thả sâu xuống dưới mặt nước trong lòng giếng và đẩy nước lên. Khả năng “đẩy cao” của bơm được thể hiện bằng cột áp (H, đơn vị mét). Mỗi mẫu bơm có một đường đặc tính: cột áp càng cao thì lưu lượng càng giảm. Nếu giếng sâu mà chọn bơm cột áp thấp, nước lên rất yếu hoặc không lên; ngược lại, chọn bơm quá dư so với nhu cầu sẽ lãng phí điện và làm giếng nhanh cạn.
Vì vậy, độ sâu giếng – chính xác hơn là mực nước động trong giếng – là thông số quan trọng nhất khi chọn bơm, quan trọng hơn cả công suất ghi trên tem.
4 thông số cần biết trước khi chọn bơm
- Đường kính ống giếng: quyết định dùng bơm 3 inch hay 4 inch (và lớn hơn với giếng công nghiệp).
- Mực nước tĩnh và mực nước động: mực nước tĩnh là mức nước khi chưa bơm; mực nước động là mức nước hạ xuống và ổn định khi bơm đang chạy. Khi tính cột áp phải dùng mực nước động.
- Lưu lượng nước cần dùng (Q, m³/h): phụ thuộc số người, số thiết bị dùng nước, tưới tiêu hay sản xuất.
- Lưu lượng khai thác của giếng: giếng chỉ cấp được một lượng nước nhất định mỗi giờ. Bơm có lưu lượng lớn hơn khả năng giếng sẽ hút cạn nước và chạy khô.
Các thông số này thường có trong hồ sơ khoan giếng; nếu chưa có, anh chị có thể hỏi lại đơn vị khoan hoặc đo bằng dây dọi khi bơm thử.
Cách tính cột áp tổng cho máy bơm giếng khoan
Cột áp tổng (Htổng) mà bơm phải tạo ra được tính gần đúng như sau:
Htổng = Mực nước động + Chiều cao từ miệng giếng đến điểm xả + Tổn thất đường ống + Áp lực cần tại điểm xả
- Mực nước động: tính từ miệng giếng xuống mặt nước khi bơm chạy.
- Chiều cao điểm xả: ví dụ độ cao bồn nước trên mái so với mặt đất.
- Tổn thất đường ống: cách ước tính nhanh là cộng khoảng 1 m cho mỗi 10 m ống, cộng thêm cho các co, van.
- Áp lực cần tại điểm xả: nếu cấp thẳng vào bình áp hoặc béc tưới, quy đổi 1 bar ≈ 10 m cột áp.
Sau khi tính được, nên cộng thêm khoảng 10–15% dự phòng rồi chọn bơm sao cho tại cột áp này, bơm vẫn cho lưu lượng bằng hoặc lớn hơn nhu cầu. Lưu ý: cột áp ghi trên tem thường là cột áp tối đa (lúc lưu lượng gần bằng 0), không phải điểm làm việc thực tế, nên cần xem đường đặc tính hoặc bảng thông số của nhà sản xuất.
Ví dụ tính toán cho hộ gia đình
Một gia đình 5–6 người dùng giếng khoan sâu 60 m, mực nước động khoảng 30 m, bồn inox đặt trên mái cao 12 m, đường ống tổng dài khoảng 60 m:
- Mực nước động: 30 m
- Chiều cao đến bồn: 12 m
- Tổn thất ống: 60 m ống ≈ 6 m, cộng co van ≈ 2 m
- Tổng: 30 + 12 + 8 = 50 m; cộng dự phòng 10% ≈ 55 m
Nhu cầu nước khoảng 2–3 m³/h. Như vậy cần chọn bơm chìm giếng khoan có điểm làm việc khoảng Q = 2,5 m³/h tại H ≈ 55 m. Với nhu cầu này, các dòng bơm 3 inch hoặc 4 inch công suất khoảng 0,75–1,1 kW thường đáp ứng được, tùy đường đặc tính của từng model.
Bảng tham khảo chọn bơm theo độ sâu và nhu cầu
| Mực nước động / cột áp tổng | Nhu cầu sử dụng | Loại bơm thường dùng | Công suất tham khảo |
|---|---|---|---|
| Dưới 40 m | Hộ gia đình 3–6 người | Bơm 3″ hoặc 4″ | 0,37–0,75 kW |
| 40–80 m | Gia đình, nhà vườn, tưới nhỏ | Bơm 3″ nhiều tầng cánh hoặc 4″ | 0,75–1,5 kW |
| 80–150 m | Trang trại, nhà xưởng nhỏ | Bơm 4″ nhiều tầng cánh | 1,5–4 kW |
| Trên 150 m hoặc lưu lượng lớn | Cấp nước sản xuất, khu dân cư | Bơm 6″ trở lên, motor 3 pha | Tính toán riêng |
Bảng chỉ mang tính định hướng; công suất thực tế phụ thuộc lưu lượng cần và đường đặc tính của từng model.
Chọn bơm 3 inch hay 4 inch theo đường kính giếng
“Inch” ở đây là đường kính ngoài danh định của thân bơm. Bơm phải lọt thoải mái trong ống vách giếng, còn khe hở để nước chảy qua làm mát motor:
- Bơm 3 inch: phù hợp giếng ống vách nhỏ (khoảng 90 mm), nhu cầu nước gia đình, giá thành hợp lý. Tham khảo dòng bơm chìm giếng khoan Peroni có cả loại 3″ và 4″.
- Bơm 4 inch: dùng cho giếng ống vách từ khoảng 110 mm trở lên, cho lưu lượng và cột áp lớn hơn, motor bền, dễ thay thế linh kiện.
- Bơm 6 inch trở lên: dành cho giếng công nghiệp, cấp nước tập trung.
Ngoài ra, motor chìm cần dòng nước chảy qua thân để giải nhiệt. Với giếng đường kính quá lớn so với bơm, nên lắp thêm ống chụp làm mát theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Đặt bơm ở độ sâu bao nhiêu là hợp lý?
- Đặt bơm dưới mực nước động vài mét để bơm luôn ngập nước khi chạy, kể cả vào mùa khô khi mực nước hạ thấp.
- Không đặt sát đáy giếng, nên cách đáy vài mét để tránh hút cát, bùn làm mòn cánh bơm.
- Kiểm tra độ sâu nhúng tối đa của bơm; một số loại giá rẻ chỉ chịu được độ sâu hạn chế.
- Dùng cáp điện chuyên dụng chịu nước, tiết diện đủ lớn theo chiều dài để tránh sụt áp, mối nối cáp phải được bọc kín.
- Lắp bảo vệ chạy khô (rơ le mực nước, que dò) và bảo vệ quá tải. Với hệ thống nhiều bơm hoặc cần chạy tự động, nên dùng tủ điện điều khiển máy bơm.
Những sai lầm thường gặp khi chọn bơm giếng khoan
- Chọn theo số “ngựa”: hai bơm cùng 1 HP có thể khác nhau rất xa về cột áp và lưu lượng.
- Tính theo độ sâu đáy giếng thay vì mực nước động: dễ chọn bơm quá lớn, tốn tiền và điện.
- Bỏ qua lưu lượng giếng: bơm hút nhanh hơn giếng cấp, gây chạy khô, cháy motor.
- Nhầm điện 1 pha và 3 pha: cần xác định nguồn điện tại công trình trước khi đặt hàng.
- Mua hàng không rõ nguồn gốc: không có CO/CQ, khó bảo hành, linh kiện thay thế khó tìm.
Gợi ý thương hiệu bơm chìm giếng khoan chính hãng
Công ty Động Lực nhập khẩu và phân phối nhiều dòng bơm giếng khoan phù hợp từng nhu cầu và ngân sách:
- Bơm chìm giếng khoan Franklin – thương hiệu Mỹ, motor bền, phù hợp công trình yêu cầu độ tin cậy cao.
- Bơm giếng khoan Beluno – thương hiệu Ý, dải model rộng cho gia đình và trang trại.
- Peroni, Sumoto, Veratti, ShowFou, Coverco – nhiều lựa chọn về công suất và giá.
Xem toàn bộ sản phẩm tại danh mục máy bơm chìm giếng khoan.
Câu hỏi thường gặp
Giếng sâu 50 m thì dùng bơm bao nhiêu kW?
Không thể chọn chỉ dựa vào độ sâu đáy giếng. Cần biết mực nước động, chiều cao điểm xả và lưu lượng cần. Với gia đình thông thường, mực nước động khoảng 20–30 m, bơm 0,55–1,1 kW thường là đủ, nhưng nên gửi thông số để kỹ thuật viên tính chính xác.
Bơm 3 inch có yếu hơn bơm 4 inch không?
Bơm 3 inch thường có lưu lượng nhỏ hơn nhưng vẫn đạt cột áp cao nhờ nhiều tầng cánh. Nếu nhu cầu nước vừa phải và giếng nhỏ, bơm 3 inch hoàn toàn đáp ứng tốt.
Có nên chọn bơm dư công suất cho chắc?
Không nên dư quá nhiều. Bơm quá lớn so với nhu cầu và khả năng giếng sẽ tốn điện, dễ hút cạn nước, chạy khô và giảm tuổi thọ. Chỉ nên dự phòng khoảng 10–15% cột áp.
Làm sao biết mực nước động của giếng?
Có thể xem trong biên bản khoan giếng, hoặc đo bằng dây dọi khi bơm đã chạy ổn định một thời gian. Đội kỹ thuật cũng có thể hỗ trợ khảo sát khi lắp đặt.
Kết luận
Để chọn máy bơm chìm giếng khoan phù hợp độ sâu giếng, anh chị cần nắm rõ đường kính giếng, mực nước động, lưu lượng cần dùng, rồi tính cột áp tổng và đối chiếu với đường đặc tính của bơm. Nếu chưa chắc chắn, hãy gửi thông số giếng cho chúng tôi để được tư vấn miễn phí và chọn đúng model ngay từ đầu.
Công ty TNHH TM & CN Động Lực – hàng chính hãng có đầy đủ CO/CQ, bảo hành chính hãng, giao hàng toàn quốc. Hotline/Zalo: 0972.469.955 hoặc liên hệ tư vấn tại đây.
